CHUYÊN ĐỀ SINH HOẠT CHUYÊN MÔN THEO NGHIÊN CỨU BÀI HỌC PHÂN MÔN TẬP LÀM VĂN

CHUYÊN ĐỀ SINH HOẠT CHUYÊN MÔN THEO NGHIÊN CỨU BÀI HỌC PHÂN MÔN TẬP LÀM VĂN

Trong chương trình Tiểu học hiện nay, mục tiêu chính của môn Tiếng Việt là hình thành và phát triển cho học sinh các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Phân môn Tập làm văn rèn cả bốn kỹ năng đó, nó góp phần bổ sung kiến thức, rèn luyện tư duy, giúp học sinh có năng lực sử dụng Tiếng Việt để học tập, giao tiếp, trau dồi những ứng xử có văn hoá. Tuy nhiên, Tập làm văn là phân môn khó dạy nhất trong chương trình Tiếng Việt Tiểu học. Nó là phân môn mang tính sáng tạo vì một bài tập làm
văn thể hiện sự suy nghĩ, tư duy của cá nhân, là tác phẩm không trùng lặp của mỗi học sinh. Một bài tập làm văn là kết quả của sự tổng hợp kiến thức về lí thuyết Tập làm văn, kiến thức đã học trong phân môn Tập đọc, Luyện từ và câu, kiến thức về đời sống xã hội, đồng thời phải có kĩ năng diễn đạt.

Với sự chỉ đạo của chuyên môn nhà trường, Tổ chuyên môn số 3 triển khai chuyên đề sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học phân môn Tập làm văn .

Sau khi tất cả các giáo viên trong tổ cùng thảo luận xây dựng 1 tiết học. Đồng chí Phạm Thị Mỹ Hạnh đã thể hiện tiết dạy minh họa:  Bài 12B. Nối những mùa hoa ( tiết 2)

Qua quá trình dạy học thực tế hằng ngày và quá trình thực hiện chuyên đề chúng tôi gặp phải một số vướng mắc và khó khăn như.

  1. Ngữ liệu bài tập trong tiết học tập làm văn dài.

– Nhiều học sinh viết chậm trong khi ngữ liệu bài tập dài mất nhiều thời gian. Trình độ học sinh không đồng đều , học sinh yếu và học sinh trung bình chiếm phần lớn nên trong quá trình dạy học gặp nhiều khó khăn trong việc đảm bảo thời gia .

– Biện pháp: Lựa chọn các hình thức tổ chức hoạt động dạy sáng tạo, linh hoạt , sắp xếp các hoạt động phù hợp đảm bảo thời gian.

– Ví dụ: Vận dụng các trò chơi trong tiết học như trò chơi đóng vai, các cuộc thi tiếp sức….

Untitled5

  • Tổ chức trò chơi tạo hứng thú cho tiết học.
  1. Vốn từ học sinh còn hạn chế.

– Vốn từ của học sinh còn nghèo nàn dẫn đến việc dùng từ còn hạn chế. Học sinh chưa chủ động diễn đạt nội dung qua từng phần cũng như toàn bài thông qua lời nói, bài viết.

– Biện pháp: Trong các tiết luyện từ và câu giáo viên cần mở rộng vốn từ cho học sinh. Trong các tiết tập đọc giáo viên cần giúp học sinh hiểu ý nghĩa của các từ ngữ khó, giáo viên xây dựng các từ ngữ gợi mở liên quan đến nội dung để học sinh vận dụng. Khuyến khích học sinh đọc nhiều sách, truyện.

Ví dụ: Trong tiết tập làm văn miêu tả về các mùa trong năm. Giáo viên có thể đưa ra các từ ngữ gợi mở về đặc điểm nỗi bật của mỗi mùa để các em lựa chọn.

3 6

– Sử dụng sơ đồ tư duy để đưa ra các từ ngữ gợi mở

  1. Lỗi lặp từ

– Học sinh dùng từ còn tùy tiện,chưa biết sử dụng từ thích hợp, chưa nắm được nghĩa của từ, viết câu còn rườm rà, có nhiều chi tiết thừa, dẫn đến các từ bị lặp lại nhiều lần.

– Ví dụ: Nhiều em viết bài văn tả cánh đồng lặp từ quá nhiều như: Cánh đồng quê em rộng mênh mông. Cánh đồng trông như một tấm thảm khổng loog. Cánh đồng rất đẹp, đặc biệt vào buổi sáng….

– Biện pháp: Hướng dẫn học sinh lược từ hoặc tìm các từ để thay thế để câu văn không bị lặp. Trong trình bày bài văn, học sinh vẫn thường dùng từ ngôn ngữ nói, giáo viên
nên hướng dẫn học sinh thay thế bằng từ ngôn ngữ viết trong sáng hơn.

  1. Lỗi diễn đạt

– Các em chưa có vốn từ phong phú. Việc diễn đạt của các em hầu hết xuất phát từ ngôn ngữ giáo tiếp hàng ngày, nghĩ gì viết đó. Do đó các em mắc các lỗi diễn đạt, lỗi nghĩa, thiếu thành phần câu, câu quá dài, lan man. Trong khi viết văn một số câu dài hoặc quá ngắn gọn khiến học sinh lúng túng khi diễn đạt ý, do đó ý không trọn vẹn, bài văn thiếu sinh động sáng
tạo.

– Ví dụ: Nhà em nuôi rất nhiều con vật như chó, mèo, gà nhưng em thích nhất là con gà.

– Biện pháp: Cho học sinh tập đặt câu, viết các câu hay có hình ảnh. Từ các câu văn đó triển khai thanh đoạn văn hay.

  1. Lỗi chính tả

– Đây là một trong những lỗi cơ bản nhất và thường gặp nhất của học sinh tiểu hcj khi làm tập làm văn. Vấn đề viết sai chính tả ngày càng nhiều, gây mất điểm bài văn của các em. Một phần do phương ngữ các em phát âm không chuẩn, sai âm cuối n/ng, t/c nên dẫn đến lỗi chính tả nhiều và khó sửa

– Biện pháp: Hướng dẫn các em cách phân biệt âm cuối trong các tiết chính tả hay trong giờ tập đọc cho các em hiểu rõ nghĩa của các từ đó.

  1. Bài văn viết sơ sài, thiếu ý

– Hầu hết các em chưa biết dựa vào dàn ý để viết bài mà chỉ theo mạch cảm xúc nên bài văn dàn trải, không chia ý rõ ràng. Những em làm tốt là những em đã biết cách lập dàn ý một cách rõ ràng, cụ thể. Do đó giáo viên cần hướng dẫn học sinh:

+ Xác định trọng tâm bài viết

+ Lập dàn ý, tìm các ý chính, trọng tâm của bài viết.

+ Trên cơ sở các ý chính triển khai thành các đoạn văn nhỏ. Tìm các dẫn chứng minh họa, liên hệ thực tiễn để viết bài văn thêm sinh động.

+ Liên hệ bản thân ở phần kết bài

+ Cho học sinh đọc thêm tài liệu tham khảo để mở rộng vốn từ, học cách hành văn của những bài văn đạt điểm cao để rút kinh nghiệm cho bản thân khi làm bài

2

Giáo viên luôn quan tâm, giúp đỡ, hỗ trợ kịp thời trong quá trình day học.

  1. Bài văn không đảm bảo bố cục

– Học sinh mắc lỗi do làm bài một cách tự phát, dàn trãi, do không đủ thời gian để đảm bảo bố cục 3 phần.

– Biện pháp. Giáo viên cần nhắc học sinh vạch ra các ý chính khi làm bài, cần ước lượng thời gian, nếu cảm thấy không đủ thời gian thì lập tức chuyển qua viết liên kết bài để không bị trừ điểm do bố cục.

Trong quá trình dạy học phân môn Tập làm văn chúng tôi đã vận dụng một số biện pháp đã nêu trên nhằm nâng cao chất lượng Tập làm văn của học sinh. Sau một thời gian vận dụng đã đem lại nhiều hiệu quả, chất lượng tập làm văn thay đổi rõ rệt.

Thể hiện nội dung bài viết:

Tổ chuyên môn số 3